Hơn 90% hóa chất trong bao bì, đồ chơi tiềm ẩn nguy cơ tới sức khoẻ

Hơn 90% hóa chất phát hiện trong hộp đựng thực phẩm, đồ chơi và quần áo tiềm ẩn nguy cơ cao với sức khỏe con người, theo báo cáo của Tổ chức Công lý Môi trường.

Theo CNN ngày 30/9, bà Naima Fenderl, nhà nghiên cứu tại Tổ chức Công lý Môi trường (EJF), cho biết hóa chất độc hại từ nhựa tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe như ung thư, biến đổi gene, tác động lên hệ nội tiết, sinh sản và các cơ quan khác của cơ thể con người. Bà Naima Fenderl là tác giả chính của báo cáo “Cách hóa chất nhựa gây hại cho sức khỏe của bạn hàng ngày”.

Báo cáo sử dụng dữ liệu từ PlastChem – cơ sở dữ liệu mở do các chuyên gia từ Viện Địa Kỹ thuật Na Uy, Tổ chức Diễn đàn bao bì thực phẩm (Thụy Sĩ) phát triển. Dữ liệu này tổng hợp 16.000 hóa chất mà giới nghiên cứu có thể xác định.

Từ cơ sở dữ liệu trên, nhóm tác giả gồm các bác sĩ, chuyên gia nghiên cứu phân tích rủi ro với sức khỏe con người qua tiếp xúc với 5 nhóm nhựa thông dụng trong đời sống hàng ngày. Con người tiếp xúc với các hóa chất này qua đường da, hít thở, hoặc ăn uống.

Báo cáo ghi nhận hơn 90% hóa chất được phát hiện trong các nhóm nhựa thông dụng tiềm ẩn nguy cơ cao với sức khỏe.

Cụ thể, gần 92% hóa chất trong nhóm nhựa dùng đựng thực phẩm có nguy cơ cao với sức khỏe con người. Trong đó, cốc cà phê, hộp mì ăn liền và bao bì đồ ăn mang đi thường chứa lớp lót nhựa. Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, lớp này sẽ bị phân hủy. Do đó, việc cho đồ nóng vào hộp nhựa làm tăng tốc độ rò rỉ, phát tán vi nhựa, khiến các hóa chất trong sản xuất nhựa như BPA, PFAS xâm nhập vào đồ ăn, uống, và cơ thể.

Bên cạnh đó, 89% hóa chất nhựa “rủi ro cao” được phát hiện trong ngành đồ chơi trẻ em, trong khi tỷ lệ này ở ngành sản xuất quần áo lên tới 93%. Đối với các sản phẩm gia dụng phổ biến như chai đựng nước, đồ dùng nhà bếp, bát đĩa nhựa hay vật dụng vệ sinh, tỷ lệ hóa chất độc hại là 92%. Ngay cả các dụng cụ chăm sóc cá nhân và y tế như chỉ nha khoa, băng vệ sinh cũng không ngoại lệ.

Nhóm nghiên cứu cảnh báo nhiều hóa chất chưa được kiểm nghiệm đầy đủ về độc tính vẫn xuất hiện tràn lan trong đồ dùng sinh hoạt. Theo báo cáo, hơn 3.500 hóa chất nhựa thường được sử dụng trong sản xuất sản phẩm quen thuộc, nhưng gần 80% trong số này thiếu dữ liệu để xác định độc tính hoặc nguy cơ phơi nhiễm.

Hội đồng Hóa chất Mỹ, một hiệp hội thương mại đại diện cho các doanh nghiệp sản xuất hóa chất, cho rằng báo cáo trên của EJF cần được xem xét “hết sức thận trọng”, vì bỏ sót nguồn dữ liệu về chất phụ gia nhựa công khai của Hội đồng Hóa chất quốc tế.

Trong cuộc sống hiện nay, nhựa có mặt gần như mọi nơi. Hơn 80% sản phẩm nông sản bán tại các siêu thị Mỹ được bọc trong bao bì nhựa dùng một lần. 60% quần áo được làm từ vải tổng hợp gốc nhựa, và khoảng 90% đồ chơi trẻ em được làm từ nhựa. Nhiều loại trong số đó chứa các hóa chất được cho là gây hại cho sức khỏe.

Lượng nhựa sản xuất đã tăng mạnh từ mức 2 triệu tấn năm 1950 lên 475 triệu tấn vào năm 2022, theo báo cáo của OECD. Con số này dự kiến sẽ tăng gấp ba vào năm 2060. Tuy vậy, chưa đến 10% tổng lượng nhựa được tái chế, gây vấn nạn lớn với sức khỏe con người, ô nhiễm môi trường cũng như biến đổi khí hậu.

Hai năm trước, dự án cơ sở dữ liệu PlastChem khuyến nghị 15 nhóm hóa chất cần được ưu tiên đưa vào diện quản lý, kiểm soát. Các nhóm này gồm bisphenol (như BPA) – chất có liên quan đến nguy cơ tử vong sớm nếu tiếp xúc ở nồng độ cao, phthalates – chất liên quan đến hàng nghìn ca tử vong do bệnh tim, và nhóm “hóa chất vĩnh cửu” (PFAS).

Ông Martin Wagner, Trưởng nhóm dự án PlastChem kiêm giáo sư sinh học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy, cho biết nhiều hóa chất trong nhựa cũng gây rối loạn nội tiết. Chúng can thiệp vào hệ thống hormone của cơ thể, góp phần gây ra các vấn đề như béo phì, trẻ nhẹ cân khi sinh, tiểu đường thai kỳ, dị tật bẩm sinh và các rối loạn thần kinh.

Trên phạm vi toàn cầu, ông Philip Landrigan, bác sĩ và nhà dịch tễ học tại Đại học Boston (Mỹ) cho biết khoảng 325.000 loại hóa chất tổng hợp đang “nằm trong tay ngành công nghiệp hóa chất”. “Ngay cả với kịch bản lạc quan nhất, chúng ta cũng chỉ có dữ liệu về độc tính của khoảng 20% trong số đó”, ông nói.

Bảo Bảo (theo CNN, EJF)